แบบฝึกสโตอิก
วิธีสงบใจเมื่อโกรธ: แบบฝึกแบบสโตอิก
เมื่อโกรธ ก้าวแรกแบบสโตอิกคือรอ อย่าพูด อย่าส่ง และอย่าตัดสินใจอะไรขณะที่ความร้อนรุ่มพุ่งถึงขีดสุด จากนั้นหาการตัดสินที่อยู่ข้างใต้ (“เขาตั้งใจทำ” “แบบนี้ยอมรับไม่ได้”) ถามว่ามันจริงหรือไม่ แล้วเลือกการตอบสนองที่พรุ่งนี้คุณจะยังนับถืออยู่ เซเนกาผู้เขียนหนังสือทั้งเล่มว่าด้วยความโกรธ เรียกการหน่วงเวลาว่าเป็นยาขนานเอกของมัน
ความโกรธมาเร็วและให้ความรู้สึกเหมือนความกระจ่าง คุณแน่ใจว่าเกิดอะไรขึ้น และแน่ใจว่าต่อไปควรเกิดอะไร ชาวสโตอิกเอาจริงกับความโกรธมากกว่าอารมณ์อื่นแทบทุกชนิด ก็เพราะสิ่งที่มันทำกับก้าวถัดไปนั้น มันยื่นการเลือกของคุณให้ใครก็ตามที่ยั่วยุคุณ
“ว่าด้วยความโกรธ” ของเซเนกาขีดเส้นแบ่งที่ยังใช้ได้จนวันนี้ อย่างแรกคือแรงกระตุก ซึ่งไม่มีใครควบคุมได้: หน้าร้อนผ่าว หัวใจเต้นแรง จากนั้นจึงเป็นการเห็นชอบ คือชั่วขณะที่คุณรับความคิดว่าตนถูกกระทำผิดและต้องเอาคืน มีเพียงอย่างหลังเท่านั้นที่อยู่ในอำนาจของคุณ และแบบฝึกนี้ก็อยู่ในช่องว่างระหว่างสองสิ่งนั้น นี่ไม่ใช่การแสร้งว่าไม่เป็นไร บางครั้งความโกรธชี้ไปยังเรื่องจริงที่ต้องจัดการ คำถามคือคุณจะจัดการมันในฐานะตัวคุณเอง หรือในฐานะความโกรธ
แบบฝึกสโตอิก 5 นาทีสำหรับความโกรธ
ทำสองขั้นแรกทันที ส่วนที่เหลือรอได้จนกว่าหัวใจจะเต้นช้าลง
- 1หน่วงเวลา
ตอนนี้อย่าเพิ่งตอบ ส่ง หรือตัดสินใจอะไร คว่ำโทรศัพท์ลง เดินออกจากห้อง หรือนับช้าๆ ถึง 100 เซเนกาเรียกการหน่วงเวลาว่าเป็นยาขนานเอกของความโกรธ (ว่าด้วยความโกรธ II.29)
- 2สังเกตร่างกาย
หาว่าความโกรธอยู่ตรงไหน: กราม ไหล่ ท้อง หายใจออกให้ยาวกว่าหายใจเข้าสักสองสามครั้ง คุณไม่ได้พยายามหยุดความรู้สึก เพียงปล่อยให้มันขึ้นถึงยอดแล้วผ่านไป
- 3หาประโยคที่อยู่ข้างใต้
เติมประโยคนี้ให้จบ: “ฉันโกรธเพราะเขา… และฉันเชื่อว่านั่นหมายความว่า…” ครึ่งหลังคือการตัดสิน เช่น “เขามาสาย และนั่นหมายความว่าเขาไม่เคารพฉัน”
- 4ตั้งคำถามกับการตัดสิน
มันแน่นอนหรือ? มีคำอธิบายอื่นไหม? มาร์คัส ออเรลิอัสเตือนตนเองว่าคนที่รับมือยากจะมีอยู่เสมอ และไม่มีประโยชน์ที่จะเรียกร้องโลกที่ไม่มีคนเช่นนั้น (เมดิเทชันส์ IX.42) สิ่งสำคัญคือคุณจะทำอะไร
- 5เลือกการตอบสนองที่พรุ่งนี้คุณจะยังนับถือ
ตัดสินใจว่ามีอะไรต้องพูดหรือไม่ ถ้ามี ให้พูดอย่างสงบเมื่อความร้อนรุ่มจางไปแล้ว บางครั้งการตอบสนองที่ถูกต้องคือขอบเขตที่ชัดเจน บางครั้งคือการไม่ทำอะไรเลย
ชาวสโตอิกเขียนไว้ว่าอย่างไร
ยามโกรธพลุ่งพล่าน จงจำไว้ว่าการหวั่นไหวไปตามอารมณ์ที่ครอบงำไม่ใช่ความเข้มแข็ง ความสุภาพและความอ่อนโยนเข้ากับธรรมชาติของมนุษย์มากกว่า และกล้าหาญกว่า
มาร์คัสเขียนข้อนี้ถึงตนเองในฐานะจักรพรรดิที่มีผู้คนรายล้อมคอยทดสอบความอดทน ประเด็นของเขาไม่ใช่ว่าคุณควรยอมให้ใครเหยียบย่ำ แต่คือความอ่อนโยนต้องใช้ความเข้มแข็งมากกว่าความเกรี้ยวกราด
ข้อคิดสโตอิกเพิ่มเติมว่าด้วยความโกรธและผู้อื่น →ฉันครุ่นคิดเรื่องนี้อยู่ในใจ ไม่มีน้ำหนักใดหนักเมื่อหัวใจแบกมันอย่างเบาสบาย และไม่มีเหตุการณ์ใดต้องปลุกความโกรธ ตราบที่เราไม่กองความทุกข์ทับลงบนความทุกข์ด้วยการโกรธ
เหตุการณ์เป็นความทุกข์หนึ่งเรื่อง การโกรธมันเพิ่มเรื่องที่สองเข้ามา ซึ่งคุณต้องแบกไปตลอดวัน เซเนกาขอให้ปฏิเสธเฉพาะเรื่องที่สอง
เมื่อคุณขุ่นเคืองกับความประพฤติไร้ยางอายของใคร จงถามตนเองว่า เป็นไปได้หรือที่โลกนี้จะไม่มีคนไร้ยางอาย? เป็นไปไม่ได้ อย่าเรียกร้องสิ่งที่เป็นไปไม่ได้
เมื่อมีคนประพฤติไม่ดี การเลิกประหลาดใจที่มีคนเช่นนั้นอยู่ในโลกช่วยได้ เมื่อคาดไว้แล้วว่าจะเจอ ก็รับมือกับพวกเขาได้ง่ายขึ้นโดยไม่เสียความเป็นตัวเอง
