Marcus Aurelius

Wie mij onrecht doet, deelt in dezelfde rede, in hetzelfde deel van het goddelijke. Niemand kan mij met iets lelijks bezoedelen. Mijn verwanten kunnen mij niet schaden, en haten kan ik hen niet.

Dit leven verlaten is, als er goden zijn, niets om te vrezen — zij zullen je niet in het kwaad betrekken. En bestaan er geen goden, of trekken ze zich niets van ons aan, wat betekent het dan om te leven zonder goden of voorzienigheid?

Bekijk de dood op zichzelf. Haal de beelden weg die je verbeelding eraan toevoegt. Je zult zien dat hij niets anders is dan een werking van de natuur. Bang zijn voor een werking van de natuur is kinderachtig.

Twee dingen om te onthouden. Alles herhaalt zich van eeuwigheid in gelijke vormen — honderd jaar brengen niets nieuws. En wie het langst leeft en wie het eerst sterft, verliezen precies hetzelfde.

Alles van het lichaam is een stroom. Alles van de ziel: droom en damp. Het leven is een strijd en een verblijf in den vreemde. Na de roem komt de vergetelheid. Wat kan een mens leiden? Eén ding maar: de filosofie.

Wat ik ook ben: een beetje vlees, adem en een leidend verstand. Gooi je boeken weg. Laat je niet langer afleiden. Minacht het vlees alsof je nu sterft: bloed en botten, een weefsel van zenuwen en aders.

Zie nu in van welk geheel je deel uitmaakt, en dat er voor jou een grens in de tijd is gesteld. Gebruik je die niet om de wolken uit je geest te verdrijven, dan gaat ze voorbij, en ze komt nooit terug.

Doe je het werk dat voor je ligt en volg je de rede ernstig, krachtig en kalm — je innerlijk zuiver houdend alsof je het nu moest teruggeven — niets verwachtend, niets vrezend, elk woord met overtuiging sprekend: dan leef je goed.

Wat de goede mens eigen blijft: tevreden zijn met wat gebeurt en met de draad die voor hem gesponnen is. Het goddelijke dat in zijn borst geplant is niet bezoedelen, maar het rustig bewaren, en niets zeggen wat tegen de waarheid ingaat.

Zo’n mens is als een priester van de goden: onbezoedeld door genot, ongedeerd door pijn, onaangetast door belediging, een strijder in de edelste strijd, diep doordrenkt van rechtvaardigheid, die met heel zijn ziel aanvaardt wat hem als zijn deel is toebedeeld.

Vind je iets beters dan rechtvaardigheid, waarheid, matigheid en moed — iets beters dan de voldoening van je geest in wat de rede je laat doen — keer je er dan met heel je ziel naartoe.

Beschouw nooit iets als voordelig wat je zou dwingen je woord te breken, je zelfrespect te verliezen, te haten, te wantrouwen, te vervloeken of te huichelen. Wie zijn eigen verstand en innerlijke godheid boven alles stelt, heeft eenzaamheid noch menigte nodig.