Marcus Aurelius

Bana haksızlık eden kişi aynı akla, tanrısallıktan aynı paya sahiptir. Hiç kimse bana çirkin olanı bulaştıramaz. Akrabamdan zarar göremem, ondan nefret de edemem.

Tanrılar varsa, bu hayattan ayrılmak korkulacak bir şey değildir — seni kötülüğe sürüklemezler. Tanrılar yoksa ya da insanları umursamıyorlarsa, tanrılardan ya da İlahi Takdir'den yoksun bir evrende yaşamak ne anlam taşır?

Ölüme kendi içinde bak. Hayal gücünün eklediği imgeleri soy at. Onun doğanın bir işleyişinden başka bir şey olmadığını göreceksin. Doğanın bir işleyişinden korkmak çocukçadır.

Aklında tutman gereken iki şey var. Ezelden beri her şey aynı biçimlerde tekrarlanır — yüz yıl yeni hiçbir şey görmez. Ve en uzun yaşayanla en erken ölen tam olarak aynı şeyi kaybeder.

Bedene ait her şey bir akarsudur. Ruha ait her şey bir düş ve buğudur. Hayat bir savaş ve bir yabancının konaklamasıdır. Şöhretin ardından unutuluş gelir. İnsana ne yol gösterebilir? Tek bir şey: felsefe.

Ben her neysem — biraz et, nefes ve yönetici bir akıl. Kitaplarını bırak. Dikkatini dağıtmayı kes. Şimdi ölüyormuş gibi bedeni küçümse: kan ve kemik, sinirlerden ve damarlardan örülmüş bir doku.

Artık hangi bütüne ait olduğunu ve sana belirli bir zaman sınırı konduğunu görmelisin. Onu zihnindeki bulutları dağıtmak için kullanmazsan gider ve bir daha asla geri gelmez.

Önündeki işe aklı ciddiyetle, güçle ve sakince izleyerek çalışırsan — iç benliğini sanki hemen geri verecekmişsin gibi temiz tutarak — hiçbir şey beklemeden, hiçbir şeyden korkmadan, her sözü inançla söyleyerek: iyi yaşarsın.

İyi insana özgü kalan şudur: olandan ve kendisi için eğrilen iplikten hoşnut olmak. Göğsüne yerleştirilmiş tanrısallığı kirletmemek, onu dingin tutmak, gerçeğe aykırı hiçbir şey söylememek.

Böyle bir insan tanrıların rahibi gibidir: hazla kirlenmemiş, acıyla yaralanmamış, hakaretle sarsılmamış, en soylu mücadelenin savaşçısı, adaletle derinden boyanmış, payına düşen her şeyi bütün ruhuyla kabul eden biri.

Adaletten, doğruluktan, ölçülülükten ve metanetten daha iyi bir şey bulursan — aklın mümkün kıldığı şeylerde zihninin duyduğu hoşnutluktan daha iyi bir şey — bütün ruhunla ona yönel.

Sözünü bozmaya, öz saygını yitirmeye, nefret etmeye, kuşkulanmaya, lanet etmeye ya da ikiyüzlülük yapmaya seni zorlayacak hiçbir şeyi asla yararlı sayma. Kendi aklını ve içindeki tanrısallığı her şeye yeğleyen kişi ne yalnızlığa ne de kalabalığa ihtiyaç duyar.