Seneca

Uzun deniz yolculukları, ertelenmiş eve dönüşler, savaş seferleri, makamların ağır ağır tırmanışını tasarlıyoruz — ölüm ise sessizce yanı başımızda duruyor. Onu yalnızca bir komşunun başına gelecek bir şey gibi düşündüğümüz için, her gün yaşanan kayıplar neredeyse görünmeden çevremizi kuşatıyor.

Geleceğin ne getireceği için kaygılanmaktan daha sefil bir şey yoktur. Huzursuz zihinlerimiz açıklanamaz bir korkuyla çırpınır. Bundan nasıl kaçınacağız? Hayatımız ileriye uzanmıyorsa, kendi içine çekilmişse.

Zihnini en sona gelmişsin gibi düzenle. Hiçbir şeyi erteleme. Hayatın hesabını her gün kapat. Hayatın en büyük kusuru, her zaman eksik kalması ve bir kısmının hep ertelenmesidir.

Belirsiz olana karşı sağlam durursan, Talih değişen ruh hâlleriyle sana ne huzursuzluk getirebilir? O hâlde hemen yaşamaya başla, sevgili Lucilius — ve her yeni günü ayrı bir hayat say.

Bu hayat açlığını üzerinden at. Acı çekeceğin saatin pek önemi yok — bir gün mutlaka acı çekeceksin. Önemli olan yaşamanın uzunluğu değil, soyluluğudur.

Her gün, her saat ne kadar önemsiz olduğumuzu ortaya koyar — kırılganlığımızın aklımızdan çıktığının yeni bir kanıtı. Biz çağlar ötesi için plan yaparken, anlar bizi ardımıza, Ölüm'ün beklediği yere bakmaya zorlar.

“Aşıla şimdi armutlarını, Meliboeus; diz asmalarını sıra sıra.” Oysa yarının sahibiymiş gibi hayatını düzenlemek ne aptallık. Kimsenin sahip olmadığı bir geleceğe karşı uzak planlar kurmak ne delilik.

“Satın alacağım, inşa edeceğim, borç vereceğim, alacaklarımı toplayacağım, onur kazanacağım, sonra yaşlılığımda kendimi rahata bırakacağım” diyen adamı düşün. Bütün bunlar belirsizdir, talihliler için bile. Hiçbirimizin önümüzdeki günler üzerinde bir hakkı yoktur.

Sıkıca tuttuğumuz şey kayıp gider; talih, planlarla doldurduğumuz o saate bile girer. Zaman kendi yasasıyla ilerler, ama karanlıkta — benim yolum belirsizken Doğa'nın kesinliği neye yarar?

Her şeyin kapanışı diye korktuğun o gün, senin sonsuzluğunun şafağıdır. Neden geri duruyorsun? Yükünü bırak — bu etten sığınaktan daha önce de bir kez ayrıldın.

Bazen hayat, büyük acı pahasına bile olsa, bize güvenen sevdiklerimiz uğruna geri çağrılmalı ve dudağın kıyısında tutulmalıdır. İyi insan hoşuna gittiği sürece değil, görevinin bağladığı sürece yaşar.

Denizleri aşmanın ya da şehirden şehre taşınmanın ne yararı var? Derdini geride bırakmak istiyorsan, başka bir yere değil, başka bir benliğe ihtiyacın var. Hangi ülkeyi seçersen seç, kendininkini yanında taşırsın.