Stoacı bir alıştırma
Zihnin susmadığı için uyuyamıyor musun? Gece için Stoacı bir alıştırma
Zihnin uyumana izin vermediğinde Stoacı yaklaşım, düşüncelerinle tartışmak yerine günü bilerek kapatmaktır: olanları kısaca gözden geçir, zihnin taşımak zorunda kalmasın diye yarım kalanları yaz ve dikkatini neredeyse her zaman dayanılabilir olan şimdiki ana geri getir. Seneca her gece uyumadan önce bütün gününü gözden geçirdiğini anlattı.
Gece her şeyi büyütür. Karanlıkta, yapacak başka bir şey yokken zihin bir konuşmayı tekrar oynatır ya da yarınki toplantıya koşar ve her sorun kahvaltıda göründüğünden daha büyük ve daha çözümsüz görünür. Uykuyu zorlamaya çalışmak genellikle işleri kötüleştirir.
Seneca'nın cevabı bir akşam alışkanlığıydı. Öfke Üzerine'de lamba kaldırıldıktan sonra kendinden hiçbir şey saklamadan bütün gününü gözden geçirdiğini anlatır ve bu tür bir muhasebeden sonraki uykunun sakin ve derin olduğunu ekler (Öfke Üzerine III.36). Amaç kendini sertçe yargılamak değil, hesapları kapatmaktı; böylece açık bir şey kalmazdı. Bu sayfa gece koşuşturan düşüncelerle ilgili. Uykusuzluk sürekliyse ya da sağlığını etkiliyorsa bir doktorla konuşmaya değer.
Koşuşturan düşünceler için 5 dakikalık Stoacı akşam alıştırması
Yatağın yanında bir defter ve kalem bulundur, mümkünse telefon yerine loş bir ışık kullan.
- 1Düşünceleri kafandan çıkar.
Dönüp duran düşünceleri kısa satırlarla yaz. Onları çözmüyorsun; yalnızca zihninden başka bir yere bırakıyorsun.
- 2Günü kısaca gözden geçir.
Üç soruya birer cümleyle cevap ver: Ne iyi gitti? Nerede eksik kaldım? Neyi farklı yapacağım? Kendine bir dostuna davranacağın kadar adil davran.
- 3Yarım kalanı bir kenara bırak.
Hâlâ açık olan her şey için ilk küçük adımı ve onu ne zaman atacağını yaz: yarın saat onda, bankayı ara. Bir işin zamanı olunca zihin onu daha kolay bırakır.
- 4Şu an neyin dayanılmaz olduğunu sor.
Marcus Aurelius kendine bütün hayatı bir anda üstlenmemesini, yalnızca bu anı üstlenmesini söyledi (Kendime Düşünceler VIII.36). Şu an bir yatakta yatıyorsun. Olan her şey bu.
- 5Bedenine dön.
Yavaş nefes al; her nefes verişin alıştan uzun olsun. Bedeninin yatağa veren ağırlığını fark et. Düşünceler geri gelirse gelsinler ve nefesine dön. Uyuyamasan bile dinlenmeye iznin var.
Stoacılar ne yazdı?
Gelecek olana takılmış bir ruh asla yatışmaz; yarını beklerken bugünün sevinçlerini yitirir. Bir kayba yas tutmakla bir kayıptan korkmak birbirinden farksızdır.
Yarına yaslanan bir zihin dinginleşemez; gece saat ikide tam olarak böyle hissettirir. Seneca'nın ilacı şimdiye, dinlenmenin mümkün olduğu tek yere dönmektir.
Korku ve endişe üzerine daha fazla Stoacı söz →Bütün hayatını düşünerek kendini huzursuz etme. Her durumda sor: bunda dayanılmaz, katlanılamaz olan ne var? İtiraf etmekten utanacaksın.
Gece bütün hayat bir anda gelmeye meyillidir: para, sağlık, insanlar, gelecek. Marcus'un tavsiyesi soruyu bu ana indirmek ve içinde gerçekten neyin dayanılmaz olduğunu sormaktır.
Kendi ruhundan daha sakin ya da dertten daha uzak çekilebileceğin hiçbir yer yoktur — özellikle de içinde seni hemen dinginliğe kavuşturan düşünceler taşıyorsan.
Marcus bunu, insanların kırda ya da deniz kenarında bir inziva yeri özlediğini, oysa ulaşılabilecek en sakin yerin zihnin kendisi olduğunu fark ettikten sonra yazdı. Uykusuz bir gecede o sığınak hissettiğinden daha yakın.
Bir sığınak olarak zihin üzerine daha fazlası →