Stoïcijnse citaten over woede en lastige mensen

Wie mij onrecht doet, deelt in dezelfde rede, in hetzelfde deel van het goddelijke. Niemand kan mij met iets lelijks bezoedelen. Mijn verwanten kunnen mij niet schaden, en haten kan ik hen niet.

Soms moet het leven worden teruggehaald en op de rand van de lippen worden vastgehouden, zelfs met veel pijn, omwille van de dierbaren die op ons rekenen. Een goed mens leeft niet zolang het hem behaagt, maar zolang de plicht hem bindt.

Leef je tussen mensen die zo in de war zijn over wat hen kwelt en waarom, dan loont het om steeds op te letten. Ben ik een van hen? Gedraag ik me als een verstandig en beheerst mens?

Erger je je aan iemands schaamteloze gedrag, vraag jezelf dan af: is het mogelijk dat er geen schaamteloze mensen op de wereld zijn? Dat is niet mogelijk. Eis dan niet het onmogelijke.

Wat heb je eraan de zee over te steken of van stad naar stad te trekken? Wil je je zorgen achter je laten, dan heb je geen andere plek nodig, maar een ander zelf. Welk land je ook kiest, je neemt het jouwe mee.

Legt een mens zijn belang op dezelfde plek als het heilige, het goede en zijn vrienden, dan is alles veilig. Leg je belang op de ene plek en rechtvaardigheid op een andere, en alles bezwijkt onder het gewicht.

Heeft iemand mij onrecht gedaan? Dat is zijn zaak. Hij heeft zijn eigen gezindheid, zijn eigen handelen. Wat ik nu bezit, is wat de natuur van het geheel wil dat ik bezit; wat ik doe, is wat mijn eigen natuur wil dat ik doe.

Ik heb dit bij mezelf overdacht: geen last is zwaar als het hart haar licht draagt, en niets hoeft woede te wekken zolang we geen nieuwe zorg op de oude stapelen door boos te worden.

Als je je kind, je broer of een vriend kust, laat de indruk dan niet de vrije teugel; laat je vreugde niet onbeteugeld gaan. Houd haar in, beteugel haar — zoals zij die bij een triomftocht achter de overwinnaar staan en hem eraan herinneren dat hij sterfelijk is.

Kan iemand me laten zien dat ik niet juist denk of handel, dan verander ik graag. Ik zoek de waarheid, en die heeft nog nooit iemand geschaad. Geschaad wordt wie in zijn dwaling volhardt.

Er is niemand die een ander goed heeft gedaan zonder er zelf beter van te worden. Niet omdat goed gedrag in een kring terugkeert, maar omdat de beloning voor alle deugden in de deugden zelf ligt.

Herinner jezelf eraan dat wat je liefhebt sterfelijk is en niet van jou. Het is je voor nu gegeven, niet voor altijd — als een vijg in het seizoen dat ervoor bestemd is.

Wat anderen ook doen of zeggen, ik moet goed zijn — zoals het goud, de smaragd en het purper hun aard behouden. Wat anderen ook doen of zeggen, ik ben smaragd: ik behoud mijn kleur.

Wat zou je vooral moeten mijden? De massa. Je kunt jezelf er nog niet veilig aan toevertrouwen. Ik geef mijn eigen zwakte toe — ik kom nooit thuis met hetzelfde karakter waarmee ik vertrokken ben.

Je hebt geen tijd om te lezen. Maar je hebt wel tijd om hoogmoed te beteugelen, boven genot en pijn uit te stijgen, boven de zucht naar roem uit te stijgen, en je niet te ergeren aan domme en ondankbare mensen.

Trek je zoveel als je kunt in jezelf terug. Zoek het gezelschap van mensen die je beter maken. Verwelkom wie jij kunt helpen beter te worden. Het werkt in twee richtingen — we leren terwijl we onderwijzen.

Stel dat iemand mij minacht — dat is zijn zaak. Mijn zorg is alleen dat ik niet betrapt word op iets wat minachting verdient, in woord of daad. Zal iemand mij haten? Dat is zijn zaak.

Meet onze waarde niet af aan grafheuvels of aan de ongelijke monumenten langs de weg. Hun as maakt ons allen gelijk. Ongelijk geboren, eindigen we gelijk.

Bedenk dat ook jij veel verkeerd doet en een mens bent zoals de anderen. Zelfs waar je bepaalde fouten vermijdt, heb je de neiging ze te begaan — alleen lafheid of zorg om je naam houdt je tegen.

Denk nooit dat iemand gelukkig kan worden door de ellende van een ander. We moeten de voorbeelden ontwarren die ons voor ogen worden gedrukt en in de oren worden gepropt, en ons hart zuiveren van het kwaadaardige gepraat dat het vult.

Ben je erg geërgerd, bedenk dan dat een mensenleven maar een ogenblik is, en dat we straks allemaal dood zijn. Bedenk dat niet de daden van anderen, maar onze eigen meningen ons verontrusten.

In plaats daarvan stalt hij zijn arsenaal aan ondeugden uit, afgestemd op de omvang van zijn juichende publiek. Applaudisseerders en toeschouwers wakkeren onze dwaaste grillen aan. Laat ons ophouden met pronken, en we houden op met begeren.